Układ Fatek + DMX

Cześć!
Mam Promyk 1.2 DX1, DX2 też pójdzie ma więcej kanałów. Steruję przez OpenHAB, ale oba interfejsy mają  w wersji oprogramowania 16.04.2021 obsługe MODBUS TCP, więc jeżeli masz CBES, CBEH, CM55E, CM25E czyli cos co obsługuje Ethernet to tworzysz tablicę MODBUS w sterowniku i możesz sterować sobie DMXem. 

@alien Dzięki za odpowiedź. Wolałbym właśnie, żeby Promyk komunikował się z Fatekiem po Modbusie, a Openhab do Fateka przez binding Modbus albo binding Fatek (kiedy Sławkowi Jaranowskiemu uda się go zrobić). Natomiast ja nigdy z DMXa nie korzystałem i nie do końca wiem jak się łączy ze sobą poszczególne komponenty, ale rozumiem, że to będzie tak jak na poniższym obrazku, tylko pomiędzy Promykiem a sterowanymi taśmami led będą jeszcze moduły Dagon Lighting np SPM-12?

@zacofunny 
Cześć!
Dokładnie tak:)
Dlaczego nie chcesz korzystać z DMX binding?

@alien nie mówię, że nie chcę skorzystać z DMX binding, tylko że wolę mieć wyprowadzone mechanizmy na Fateku, żeby bez OH też dało się skorzystać z niektórych funkcji.

Odgrzebuję wątek po 4 latach — bo @zacofunny zadał wtedy bardzo dobre pytanie architektoniczne ("chcę mieć mechanizmy wyprowadzone na Fateku, żeby bez OpenHAB też działało"), a dyskusja się urwała, zanim ktoś rozrysował to konkretnie. A Google ciągle podsyła ludzi tutaj na frazę "Fatek DMX", więc zostawiam podsumowanie dla tych, którzy trafią tu w 2026+ z tym samym dylematem.

Postaram się odpowiedzieć na to, co zacofunny chciał uzyskać, bo zrobiłem dokładnie taką architekturę u siebie (Fatek FBs jako master sceny, Promyk jako bridge Modbus→DMX, taśmy LED 24V przez sterowniki Dagon Lighting).

Dlaczego architektura "Fatek master + Promyk slave" ma sens

@Alien zapytał "dlaczego nie chcesz korzystać z DMX binding". Odpowiedź jest taka, jaką dał zacofunny — i jest słuszna:

• DMX binding w OpenHAB / HA wymaga, żeby OH/HA był online
• Jeśli HA padnie (update, restart, zawiśnie integracja, padnie SD w Raspberry) — Twoje LED-y są w stanie ostatnio ustawionym, nie można ich nawet wyłączyć fizycznym przyciskiem
• Jeśli logika scen siedzi w PLC, to fizyczny włącznik na ścianie (X-input Fateka) ma natychmiastową odpowiedź. PLC pisze przez Modbus do Promyk, Promyk wysyła nowe DMX-frame, koniec
• HA dalej może działać równolegle i dodawać "bajery" (kolorowe efekty, sync z muzyką, fade na zachód słońca), ale warstwa fundamentalna jest niezależna od HA

To jest dokładnie ta sama filozofia co ze sterowaniem roletami przez PLC vs Shelly Wave — PLC zawsze działa, dodatki to bonus.

Architektura konkretnie

[Fatek FBs-MC + moduł Ethernet (CBES / CBEH / CM55E / CM25E)]
    │ Ethernet (Modbus TCP slave na porcie 502)
    └─[Switch sieciowy]
         ├─[Promyk DX1 lub DX2 (Modbus TCP master + DMX master)]
         │     │ DMX-512 (RS485, kabel XLR 3-pin lub CAT5 zakończony RJ45)
         │     ├─[Dagon SPM-12 #1, adres DMX 1-12]
         │     │       │ 12× wyjście PWM 24V, do 5 A/kanał
         │     │       ├→ Taśma LED 24V w salonie (R)
         │     │       ├→ Taśma LED 24V w salonie (G)
         │     │       ├→ Taśma LED 24V w salonie (B)
         │     │       ├→ Taśma LED 24V w salonie (W)
         │     │       └→ pozostałe 8 kanałów dla innych stref
         │     │
         │     ├─[Dagon SPM-12 #2, adres DMX 13-24] → kolejna strefa
         │     └─[Dagon SPM-12 #N, adres DMX...] → max ~42 sztuki na jedną linię DMX (512/12)
         │
         └─[Home Assistant / OpenHAB (opcjonalnie)]
                 ↑ łączy się z Fatekiem przez Modbus binding
                 ↑ wysyła "wybierz scenę X" do Fateka
                 ↑ Fatek sam ustawia kanały DMX przez Promyk

@zacofunny pytał czy obrazek z kwmatik.com.pl jest prawidłowy — tak, dokładnie tak to wygląda, plus między Promykiem a taśmami LED faktycznie wpinasz moduły Dagon Lighting SPM-12 (albo Showmaster, albo dowolny inny DMX-decoder, byle 24V i z odpowiednią mocą).

Konfiguracja w Fateku — tablica Modbus

Promyk DX1/DX2 w trybie Modbus TCP slave udostępnia 512 holding registers — każdy odpowiada jednej wartości DMX (0–255). Fatek jako Modbus TCP master pisze do tych rejestrów.

Mapowanie u mnie:

R3000–R3839 są non-retentive w Fatek (wracają do 0 po power-off — co przy LED jest pożądane, nie chcesz żeby po awarii zasilania światło zaświeciło się ze stanu sprzed sekundy), więc to dobry zakres dla scratch DMX.

Ladder dla "scena kino" (przyciska X10):

|--[ X10 ↑ ]--[ MOV K0   R3000 ]--|     ; gaszę kanał R
|              [ MOV K0   R3001 ]      ; G
|              [ MOV K0   R3002 ]      ; B
|              [ MOV K30  R3003 ]      ; W na 30/255 = ~12% ciepłej bieli
|              [ MOV K0   R3004 ]      ; sypialnia OFF

W Fateku konfigurujesz FUN150 (M-BUS Master TCP) — Modbus master TCP, jako "client" do Promyka — czyta/pisze do jego holding registers (function code 16, write multiple registers). Cyklicznie albo na trigger.

Drobny detail: konfiguracja FUN150 w WinProladderze (Project → Configuration → Modbus Master) — wpisujesz IP Promyka (np. 192.168.0.50), port 502, station ID 1, mapping target = R3000–R3511 (512 rejestrów = 1 frame DMX-512).

Konfiguracja Promyka

W WebUI Promyka (po wpisaniu jego IP w przeglądarce):

• Tryb: Modbus TCP slave (nie master!)
• Mapping: holding register 0–511 → DMX channel 1–512
• Jeśli masz Promyk DX2 (dwa porty DMX): rejestr 0–511 → DMX1, 512–1023 → DMX2
• Optoizolacja: WŁĄCZ jeśli długi kabel DMX (>10m); WYŁĄCZ tylko przy bardzo krótkich połączeniach (Promyk ma to przełącznikiem na obudowie w wersji 1.2)

Aktualizacja względem 2022 (Alien wspomniał o firmware z 16.04.2021): dziś Promyk ma już znacznie nowsze firmware (jest wsparcie ArtNet/sACN obok Modbus, są fade'y po stronie bramki, scene memory). Jeśli kupujesz w 2026 — dopytaj kwmatika o najnowszą wersję, bo niektóre niedostępne wtedy funkcje teraz są dostępne.

HA jako warstwa orkiestracji (opcjonalna ale przydatna)

HA podpinasz do Fateka przez integrację Modbus (nie DMX binding). HA pisze do M-rejestrów Fateka (np. M500 = "scena kino", M501 = "scena praca", M502 = "scena romantyczna"), a Fatek po wykryciu narastającego zbocza takiego M ustawia kanały DMX przez Promyk.

Plus: w HA budujesz automatyki czasowe ("o 22:00 włącz scenę nocną"), nasłoneczniowe ("po zachodzie słońca scena ciepła"), nastrojowe ("Sonos gra muzykę → scena lounge"). HA decyduje kiedy, Fatek decyduje jak.

Jak HA padnie:

• Fatek dalej reaguje na fizyczne włączniki
• Sceny zaprogramowane w ladderze działają
• Tracisz tylko automatyki czasowe i triggery z innych systemów (Sonos, kalendarz, kamery, czujki ruchu w Zigbee)

Jak Fatek padnie:

• Tracisz wszystko — ale Fatek nie padnie. Mam swój 5 lat 24/7, zero reboot.

Alternatywy w 2026, których nie było w 2022

Wątek jest z 2022, więc warto wspomnieć co się zmieniło:

1. WLED (open source, ESP32) — alternatywa do całego stack'a DMX dla adresowalnych LED-ów (WS2812B, WS2815, SK6812). Sterownik ESP32 za ~50 zł, wpinasz w sieć WiFi/Ethernet, sterujesz przez HA via JSON API. Nie zastępuje DMX dla zwykłych taśm 24V RGBW (DMX jest tu nadal najlepszy), ale dla efektów pikselowych jest znacznie lepszy
2. ArtNet / sACN zamiast Modbus TCP — Promyk w nowszych firmware obsługuje ArtNet. Dla setupów z >1024 kanałów (kilka pomieszczeń, dużo stref) ArtNet jest naturalniejszy niż Modbus, bo to natywny protokół oświetleniowy. Fatek niestety nie ma ArtNet natywnie — w tym przypadku albo HA jest mostkiem (Fatek → Modbus → HA → ArtNet → Promyk), albo używasz drugiego ESP32 jako Modbus→ArtNet bridge
3. Mean Well LCM-40DA / LCM-60DA — dla scen wymagających DALI zamiast DMX. Profesjonalna jakość, certyfikaty, prosta integracja w HA przez DALI USB. Drożej, ale dla rezydencji premium ma sens
4. OpenLighting Architecture (OLA) — open source DMX/ArtNet/sACN bridge na Raspberry Pi. Może działać obok HA jeśli ktoś chce zupełnie open-source stack

Pułapki, na które warto uważać

Z mojego doświadczenia z tej architektury:

1. Adresacja DMX modułów Dagon — pamiętaj że każdy moduł SPM-12 ma DIP-switch ustawiający początkowy kanał. SPM-12 #1 startuje od kanału 1, #2 startuje od kanału 13 (nie 12, bo SPM-12 zajmuje kanały 1-12, kolejny startuje od 13). Łatwo się pomylić
2. Zasilacze 24V do LED RGBW — kupuj z zapasem mocy 30%. RGBW LED przy pełnej jasności wszystkich 4 kanałów ciągnie więcej niż producent deklaruje. Mean Well HLG-240H-24A albo lepsze
3. Kabel DMX — dedykowany DMX cable 110 Ω (np. Tasker C275 albo Klotz), nie zwykła skrętka. Skrętka Cat5e/6 (100 Ω) zadziała na krótkich dystansach (do 30 m), ale na 100 m masz odbicia i flickering. To samo dotyczy terminatora 120 Ω na końcu linii DMX
4. Optoizolacja jest must-have dla setupów domowych — chroni Promyka przed problemami z masą gdy moduły LED siedzą w różnych obwodach
5. Kolejność wpinania w Modbus: pamiętaj że Modbus TCP od Fateka do Promyka chce mieć stałe IP Promyka — koniecznie ustaw DHCP reservation w routerze albo statyczny IP w Promyku. Jeśli Promyk dostanie nowe IP, Fatek nie znajdzie go i sceny umrą po cichu

Mam nadzieję, że to się komuś przyda. @zacofunny — jeśli dalej zaglądasz po 4 latach i potrzebujesz kodu ladder, mogę podesłać przykładową strukturę projektu (mam to wszystko produkcyjnie zrobione). @alien — DMX binding jest świetny do orkiestracji, masz rację, ale dla zacofunnego "działa nawet jak padnie OH" było kluczowe i miał słuszność w upieraniu się przy Modbus.

Wątek do dyspozycji następnych, którzy trafią tu z Google.

Pozdrawiam, Darek (TechionGroup — Fatek PLC / Weintek HMI / SCADA / Home Assistant; sceny DMX 512 kanałów w domu wielostrefowym = mój chleb powszedni)