mam problem z wysterowaniem przekaźnikami z Domoticza. Chcę wysterować większy system nawadniania, składający się z pompy wody o określonej wydajności, i wielu różnych odbiornikach (obiegach nawodnieniowych). Sterowanie odbywać się będzie na żądanie, tzn w Domoticz włączam kolejne obiegi które potrzebuję. Każdy z nich ma swój czas pracy i chwilowe zapotrzebowanie na wodę.

Mam Raspberry pi4b, do tego esp8266 na ESPEasy (4szt), do każdego podłączone przekaźniki po 8szt. Będzie też w ciągu kilku dni przepływomierz dla kontroli chwilowego zużycia wody w systemie, żeby pompa dała radę. Wszystko widoczne w Domoticz. 

Działanie systemu: klikam z palca, załóżmy 16 z 20 obiegów, które chcę uruchomić w celu nawadniania. Wydajność pompy jest załóżmy na 6 pierwszych, pozostałe muszą "stanąć w kolejce" i poczekać, aż któryś obwód zakończy działanie i w systemie wzrośnie wydajność do wystarczającego poziomu by załączyć kolejny lub kolejne obwody. Tak żeby wykorzystać na maxa wydajność pompy i zminimalizować czas nawadniania/pracy pompy (koszty). 

I tu pojawia się problem. Jak zrobić taką kolejkę, żeby nic z niej nie wypadło, i wszystko dostało tyle wody ile zaprogramowałem, w możliwie krótkim czasie?

Bawiłem się w Blockly, ale nie wyszło mi, tzn poszczególne obiegi włączę na zadany czas, ale nie jestem w stanie wykombinować nic z kolejkowaniem.

Pytanie podstawowe, czy powyższe jest w ogóle możliwe do zrealizowania w Blockly? Czy Domoticz jest w stanie to zrealizować innym sposobem?

Jestem amatorem, jeśli chodzi o programowanie, na studiach coś tam było, ale to było dawno temu. 

Proszę o jakieś wskazówki zmierzające do rozwiązania problemu, ewentualnie dodatkowe pytania.

Pozdrawiam wszystkich

Bartek

postów, jak ten nie da się czytać: https://www.smartnydom.pl/forum/main-category-home-assistant/pozycja-rolety-mqtt/#post-34829 

9x% treści wygenerowanych w tym przykładowym poście to szum - nic nie wnoszący.

Generujesz posty, które czyta się dłużej niż czas w którym generujesz kolejny.

Każdy kolejny od Ciebie post będzie przechodził moderację - zwięzły, na temat, bez AI szumu

Proszę bawić się AI z umiarem.

Dom już zamieszkały, ale jeszcze sporo pracy wykończeniowej przede mną, więc nie ma czasu dopieszczać zabawek automatyki, dashboardów :D

Pozdrowienia,
cholo

Najpierw: konfirmacja porad isom + pawell32

Bardzo dobre rady, krótko dlaczego trzymaj się ich:

• Gwiazda do rozdzielnicy (isom) — to jest defaultem dla każdej instalacji którą można zaautomatyzować. Bez tego klatka się zamyka i zostajesz z modułami dopuszkowymi już do końca życia lokalu
• Przewody wszędzie gdzie się da (pawell32) — sufity opuszczane, puszki z kieszenią (60-80 mm głębokości zamiast standardowych 40 mm), peszle z zapasem
• Hybryda rozdzielnica + dopuszkowe — najmądrzejsza w mieszkaniu, bo masz ograniczone miejsce na szafę
• Przyciski chwilowe (isom) — eliminują schodowy/krzyżowy, jednolite całe mieszkanie, możliwość single/double/long-click w jednym klawiszu
• ZBMINIR2 (isom + pawell32) — sprawdzony moduł, ja też mam u klientów, zero claims

Pytania których nikt Ci jeszcze nie zaadresował

1. Czujniki zalania + automatyczne zakręcanie wody

To jest najważniejsza rzecz w mieszkaniu, ważniejsza niż jakikolwiek dimmer. Zalanie sąsiada poniżej to średnio 15-30 tys. zł szkód + 6-12 miesięcy nerwów z ubezpieczeniem. System za 2-3 tys. zł przewidzi to w 95% przypadków.

Architektura:

• Czujki zalania na podłodze: łazienka (3 sztuki: przy wannie, pralce, umywalce), WC, kuchnia (przy zmywarce, zlewie), pokój z kotłem/bojlerem = 6-8 czujek minimum
• Typy czujek:
  • Kablowe (Aqara WL01, Heiman HS1WL) — 60-80 zł sztuka, Zigbee, działają długo na baterii
  • PRO RADA: dla pralki i zmywarki załóż kable wykrywające zalanie (Honeywell W&T Pro, dziesiątki metrów cieniutkiej taśmy która wykrywa wilgoć na całej długości) zamiast pojedynczych czujek punktowych — czujka punktowa wykryje zalanie dopiero jak woda do niej dotrze, kabel wykryje od pierwszej kropli
• Zawory odcinające na zasilaniu wody (ZIMNA + CIEPŁA) — to są kluczowe. Wybór:
  • Sigma WAFA-1/2" — najbardziej budżetowe (250-350 zł sztuka), zawór kulowy z serwo, sterowanie 12V DC, łatwy w HA przez przekaźnik
  • EWA lub Beulco IWO — średnia półka, certyfikaty na wodę pitną
  • Geberit AquaGuard — premium, ale 1-1,5k zł, integruje się natywnie z KNX
• Zawory MUSZĄ być NC (normally closed) — bo brak prądu → woda odcięta. Klasyczny błąd: dać NO, padnie prąd, mieszkanie się zaleje
• Logika w HA: dowolna czujka zalania → automatyzacja → oba zawory NC otwarcie (przerywasz zasilanie 12V) + push do telefonu + sygnał dźwiękowy w domu + dezaktywacja pralki/zmywarki przez Shelly w gniazdku zasilania

Pre-emptive zamknięcie wody (advanced): automatyzacja w HA "Wszyscy wyszli z mieszkania" (geolokalizacja telefonu wszystkich domowników) → zamknij wodę po 30 min od ostatniego ruchu. Po powrocie → otwórz. Mam to u siebie, raz mi zapobiegło zalaniu z wadliwego węża pralki podczas wakacji

2. Czujniki gazu / czadu / dymu

Trzy różne czujniki, trzy różne progi działania, trzy różne lokalizacje:

Logika HA: czujka dymu/CO → GŁOŚNE SYRENY w całym mieszkaniu (Aqara M1S z syreną wbudowaną w bramkę lub osobne syreny Z-Wave) + push do telefonu + zgaszenie wszystkich obwodów oświetlenia oprócz korytarza i sypialni (drogi ewakuacji jasne, reszta nie miga = mniej dymu inhaluje się patrząc na sufit) + jeśli masz wentylację mechaniczną → wyłączenie (nie rozprowadzaj dymu po mieszkaniu)

Ostrzeżenie: czujki dymu w mieszkaniu są wymagane przez wiele ubezpieczeń + przepisy pożarowe w nowych mieszkaniach (kategoria 6 budynków mieszkalnych według PN-EN 14604). Jeśli kupujesz najtańszy Zigbee 50 zł — to nie spełnia normy. Fibaro FGSD-002 spełnia.

3. Zamek elektryczny w drzwiach

Tu masz dwa zupełnie różne podejścia:

A) Smart-locks z baterią (Aqara U200, Yale Linus, Nuki) — nie polecam dla głównego wejścia. Powody:

• Bateria pada w najgorszym momencie (akurat masz zakupy, dziecko śpi w nosidle...)
• Mechaniczne sprzęgło bywa zawodne po 2-3 latach
• Atak relay attack — atakujący kradnie sygnał z Twojego telefonu/karty z 10 m i otwiera drzwi

B) Klasyczny elektrozaczep + ESP32/Sonoff jako kontroler — to polecam:

• Elektrozaczep YALE 17 RR/RFB lub ASSA Abloy 14 series — 200-400 zł, montowany w futrynie, otwiera klamkę przy podaniu zasilania (zaczyna szczękać). Klasyczny, niezawodny, używany w blokach mieszkalnych od 40 lat
• ESP32 + czytnik RFID PN532 (50+30 zł = 80 zł) — montowany pod futryną lub w puszce obok drzwi. ESP32 odczytuje kartę/breloczek, sprawdza w HA przez MQTT, otwiera elektrozaczep przez przekaźnik
• Cyfrowy keypad (Hörmann FCT 3-1, Locinox SlimStone) — backup kodem PIN jak ktoś nie ma karty
• Awaria zasilania — drzwi nadal otwiera się kluczem mechanicznym normalnie, bo elektrozaczep nie blokuje rygla głównego. To jest wielka przewaga nad smart-lock motorized
• Sygnalizacja w HA — Reed kontaktron magnetyczny + zawartość zamka = pewność czy zamknięte fizycznie, nie tylko "myślę że tak"

Furtka/brama wjazdowa — to samo, ale z dodatkowym uchylem garażu (otwierasz drzwi furtki → kontaktron → HA wysyła sygnał do BeaMex, otwiera garaż automatycznie, witasz się i wjeżdżasz).

4. Kamery z AI — co i jak

diego411 wspomniał o "kamery (z ai?)". Skoro masz 62 m² mieszkanie + szafę z UPS i HA Yellow — masz idealną bazę do lokalnego AI bez chmury:

• Sprzęt kamer: Reolink RLC-810A (4K, PoE, 750-900 zł sztuka) lub UniFi G5 Bullet (800-1200 zł) — obie z natywną integracją w HA
• Software AI lokalny: Frigate NVR (Home Assistant add-on, darmowy) lub DoubleTake (face recognition). Detekcja: osoby, samochody, paczki, pakiet, koty (Twoje czy obce), psy. Wszystko lokalnie, bez wysyłania danych do chmury
• Akcelerator AI: Coral USB Accelerator (300 zł) lub Hailo-8L AI Kit (400 zł, ale 13 TOPS) — do HA Yellow dokładasz przez USB, Frigate go używa do detekcji w real-time
• Storage: w mieszkaniu zazwyczaj 2-4 kamery × 4K × 24/7 = ~2 TB/miesiąc retencji. NAS który już masz, podłączony przez NFS do HA = bezproblemowy. Zalecam retencję 14-30 dni

AI scenariusze które dają realną wartość (nie zabawki):

• "Ktoś nieznany przed drzwiami > 30 sek" → push z foto + nagrania ostatniej minuty
• "Paczka leżąca pod drzwiami > 2 godziny" → push "kurier zostawił, sprawdź"
• "Kot Twój ucieka przez okno (otwarty kontaktron + person/cat detection na zewnątrz)" → push z lokalizacją
• "Osoba na klatce schodowej po 22:00" → wszystkie kamery w trybie HIGH (record continuous) + push (znalazłem 2 razy ślad złodzieja klatki schodowej, raz został odzyskany pakunek z paczkomatu)

5. Jak rozmawiać z architektem i ekipą

Tu jest największa luka w odpowiedziach forum + dla Ciebie najważniejszy temat. Pójdziemy po kolei:

Architekt:

1. Poproś go o rysunek funkcjonalny mieszkania — to standardowy etap, dostajesz na nim ścianki, drzwi, okna
2. Na kserokopii (zwykły PDF z markerami) zaznacz każdy punkt smart: gdzie czujka ruchu, gdzie sterowane gniazdko, gdzie czujka zalania, gdzie przyciski sterujące, gdzie panel HMI/tablet zamocowany w ścianie. Każdy punkt = osobny krzyżyk + numer + komentarz
3. Razem oszacujcie ile rozdzielnic dodatkowych — przy 62 m² najprawdopodobniej 1 mała w korytarzu obok głównej (12-18 modułów DIN)
4. Krytyczne pytanie do architekta: "Czy mogę dostać Twój rysunek w formacie DWG/PDF wektorowy?" — bo na bazie tego elektryk wyrysuje schemat ideowy

Elektryk — i tu wpadasz w klucz:

Większość elektryków nie ogarnia smart home. Klasyczna pułapka — elektryk projektuje standardowo "włącznik → puszka → lampa" i jak mu nie powiesz inaczej, prowadzi 2-żyłowy kabel z włącznika do oprawy. Wtedy później nie wstawisz Zigbee modułu (bo brak N w puszce włącznika) ani modułu w rozdzielnicy (bo brak osobnego kabla rozdzielnia→lampa).

Zrób elektrykowi listę życzeń pisemną (nie ustnie, bo zapomni):

1. Każda puszka włącznika ma N (neutralny) — minimum 3 żyły do każdej puszki włącznika (L, N, PE + sygnał powrotny do lampy)
2. Topologia gwiazdowa do rozdzielnicy smart: każda oprawa = osobna para od rozdzielnicy; każdy włącznik = osobne 3 żyły do rozdzielnicy
3. Puszki głębokie 60-80 mm z kieszeniami w każdym punkcie z włącznikiem (nawet tym docelowo bez modułu, bo za 5 lat dorzucisz)
4. W każdej puszce gniazdka sterowanego — para Cat6 obok zasilania (osobny peszel!)
5. Skrętka do każdego okna — 1× pod kontaktron, 1× pod ewentualny silnik rolet (peszel z zapasem)
6. Skrętka do drzwi wejściowych — pod elektrozaczep + ESP32/PN532
7. Skrętka i zasilanie 12 V do kotła/bojlera/zaworu wody — pod sterowanie odcinaniem
8. Peszle gęsto rozmieszczone na suficie — pod ewentualne czujki dymu/ruchu/oświetlenie dodatkowe
9. Rezerwowy peszel 32 mm między rozdzielnicą smart a szafą rack (tam gdzie HA Yellow + router + NAS)
10. Każda puszka opisana wodoodpornym markerem w trakcie ciągnięcia kabli (etykieta na każdym końcu kabla: "salon, lampa główna, faza 1")

Ekipa montażowa (murarze, gipsiarze, malarze):

• Pokaż im rysunek z każdym punktem podpisanym
• Każda puszka 60 mm głębokości, nie 40 mm — to często jest źródłem konfliktu, bo standardem na rynku jest 40 mm. Pokaż konkretny model (np. Spelsberg P-IP 65)
• Zdjęcia każdej ściany przed zaszpachlowaniem — to jest najważniejsza dokumentacja. Po remontach za 2-3 lata, gdy będziesz coś dodawał, będziesz wdzięczny jak ostatni dureń że masz zdjęcia przewodów w ścianie. Telefon, każda ściana z każdej strony, archiwum na NAS-ie razem z fotami

Stack rekomendowany dla 62 m² i Twoich potrzeb (konkretne modele)

Skoro masz HA Yellow + szafę z NAS + UPS, oto co bym zamówił do tego mieszkania:

Sekwencja remontu (kolejność działań)

1. Teraz (przed elektrykiem) — opracuj rysunek funkcjonalny, listę puszek z głębokościami, listę kabli. To podstawa do rozmowy
2. Etap mokry (instalacja elektryczna w ścianach) — elektryk ciągnie wszystko zgodnie ze spisem. Zrób zdjęcia każdej ściany przed zaszpachlowaniem
3. Etap suchy (gładzie, malowanie) — TY robisz montaż w rozdzielnicy: Shelly, ZBMINIR2, zawory wody. Bez podłączania do HA jeszcze, tylko fizycznie wpięte
4. Po malowaniu — montaż czujek (zalania, dymu, CO, gazu, otwarcia), żarówek, paneli przyciskowych
5. Konfiguracja HA — dopiero teraz parujesz wszystko z Zigbee2MQTT/Z-Wave JS UI, dodajesz urządzenia w HA, piszesz automatyzacje
6. Stres-test — przez tydzień testujesz każdą funkcję manualnie: czy zalanie wykrywa, czy zawory się zamykają, czy dym otwiera alert, czy ekipa robotników może wejść z kartą (dorzucasz tymczasową kartę dla siebie), czy fizyczny włącznik działa nawet bez HA online
7. Wniesienie się i 30-dniowa obserwacja — pierwsze 30 dni życie codzienne wyłapie wszystkie nieoczywiste rzeczy (np. "ten włącznik niewygodnie sięgnąć w nocy", "czujka ruchu zapala światło za szybko" itd.)

Dyskusja moderatorów o dimmerach vs żarówkach Zigbee

Krótko: w mieszkaniu 62 m² gdzie chcesz kontrolę pełni stack'a i 6-10 obwodów oświetlenia, moja rekomendacja to dimmer w puszce + zwykłe LED-y E27, nie żarówki Zigbee. Powody:

• Cena per punkt — żarówki Zigbee 80-120 zł sztuka × 4-6 żarówek w lampie wiszącej = 500-700 zł. ZBMINI Dimmer 80 zł + 4 zwykłe LED-y dimmable 50 zł = 280 zł
• Spójność wizualna — różne żarówki Zigbee dają lekko różne odcienie bieli, w lampie 4-żarówkowej to widać
• Argument moderatora "żarówka odcięta od mesh" — rozwiązuje to mono-stable button + smart bypass w module dimmera. Włącznik fizyczny działa zawsze (lokalnie), reszta dochodzi przez Zigbee
• Wyjątek: w lampach stojących i dekoracyjnych z efektami kolorowymi (salonik z TV, sypialnia "klimat") — tak, IKEA Tradfri / Philips Hue / Innr są lepsze niż dimmer + RGBW pasek

Hybryda: oświetlenie sufitowe → moduł dimmer w puszce. Oświetlenie nastrojowe (lampy stojące, taśmy LED w szafie wystawowej) → żarówki Zigbee / paski RGBW.

@diego411 — masz dobry punkt wyjścia (HA Yellow już działa, szafa centralna jest), nie potrzebujesz palić mostów ani robić wszystkiego naraz. Najważniejsze TERAZ to dobrze pogadać z architektem i elektrykiem, żeby zostawili Ci infrastrukturę kablową (gwiazda, głębokie puszki, skrętki). Wszystko inne dorobisz potem przy spokojnym tempie.

@isom @pawell32 — fajna wymiana o dimmerach, faktycznie temat ciekawy. Trzymajcie się.

Pozdrawiam, Darek (TechionGroup — automatyka PLC + Home Assistant; sporo czasu spędzam właśnie na konsultacjach na etapie remontu, bo to moment kiedy infrastruktura kosztuje najmniej a daje najwięcej)

prośba o powstrzymanie generowania postów AI 

pozdrawiam

Dlaczego Twoja inwersja 100-position zadziałała

Krótko, dla zaglądających:

• Konwencja HA: position=0 = zamknięte, position=100 = w pełni otwarte
• Konwencja Supla MQTT: shut=0 = w pełni otwarte (0% zasłonięcia), shut=100 = w pełni zamknięte (100% zasłonięcia)

Czyli shut = 100 - position. To samo dotyczy płaszczyzny "stan" (state_topic) — przy odczycie pozycji z Supli też masz 100 - shut, ale w value_template HA większość ludzi pomija ten krok, bo device_class: shutter i tak rysuje suwak w odwrotnej skali (większa pozycja = wyżej otwarte). Praktyka pokazuje, że i tak warto być spójnym i odwracać w obu kierunkach, żeby nie pomieszać sobie statystyk i automatyk wykorzystujących pozycje liczbowe.

Pułapka kalibracji konwencji — różne urządzenia mają różne stany "0":

Czyli pierwsza rzecz przy każdym nowym roletowym device w HA: sprawdź konwencję 0/100 i odwracaj jeśli trzeba. To rozwiązanie martinsnow działa dla Supli; dla Shelly nie odwracasz; dla Z-Wave Fibaro znowu odwracasz.

Skąd urządzenie wie, ile to jest "50%"

Tu jest sedno, bo to nieoczywiste i jest najczęstszym źródłem frustracji.

Rolety standardowo nie mają enkodera pozycji. Mają tylko dwa krańcówki (full-open, full-close). Wszystko między nimi to liczenie czasu:

1. Kalibracja: jedziesz raz do góry (zaczyna czas T_up), jedziesz raz do dołu (T_down) — to są stałe czasowe danej rolety (zwykle 18-30 sekund)
2. Pozycja liczona = (czas_jazdy_dotąd / T_full) × 100
3. Gdy każesz "pozycja 50%", urządzenie:
   • Sprawdza obecną pozycję
   • Liczy różnicę → kierunek + ile sekund
   • Wystawia komendę "góra/dół przez X sekund"
   • Po X sekundach zatrzymuje

Konsekwencja: kalibracja odjeżdża z czasem. Każdy klik "stop" w połowie ruchu wprowadza mikro-dryf. Po 30-60 cyklach masz błąd 5-10%. Trzeba albo:

• Co X cykli wymuszać pełen end-of-travel (do końca jednego z kierunków) → wtedy resetujesz pozycję na 0 lub 100 z czujnika krańcowego
• Albo mieć flag "needs recalibration" który po przekroczeniu progu mówi userowi "podjedź do końca"

U mnie w 13 strefach robi to PLC autonomicznie — co kilkanaście jazd flag M_NEED_CALIB zapala się i przy następnym pełnym ruchu góra/dół następuje twardy reset pozycji.

Stack 1 (najprostszy): Supla / Shelly / Tasmota + HA + MQTT

To co masz martinsnow. Konfig jak Twój, plus:

cover:
  - platform: mqtt
    name: "Salon"
    command_topic: "supla/channels/command/rollershutter/3646"
    state_topic: "supla/channels/status/rollershutter/3646"
    position_topic: "supla/channels/status/rollershutter/3646"
    set_position_topic: "supla/channels/command/rollershutter/3646"
    set_position_template: '{"id": 3646, "shut": {{ 100 - position }} }'
    value_template: "{{ 100 - value_json.shut }}"
    position_open: 100
    position_closed: 0
    payload_open: '{ "id": 3646, "shut": 0 }'
    payload_close: '{ "id": 3646, "shut": 100 }'
    payload_stop: '{ "id": 3646, "shut": "STOP" }'
    device_class: shutter
    retain: true
    optimistic: false
    availability_topic: "supla/channels/status/rollershutter/3646/online"
    payload_available: '1'
    payload_not_available: '0'
    qos: 1

Co dodałem względem Twojego oryginału (znowu — dla każdego nowego czytającego):

• value_template z inwersją — żeby suwak HA odzwierciedlał faktyczną pozycję zamiast wartości "shut"
• position_open: 100, position_closed: 0 — explicit
• payload_stop — żeby przycisk STOP w HA działał
• availability_topic — HA wie kiedy device online vs offline (kluczowe dla automatyk: nie chcesz triggerować rolety która nie odpowiada)
• optimistic: false — HA czeka na potwierdzenie pozycji, nie zakłada że komenda się udała
• qos: 1 — at-least-once (przy qos: 0 możesz stracić komendę jeśli broker będzie restartował się akurat w tym czasie)

Stack 2 (PLC-based): Fatek / Wago / Siemens + HA przez Modbus TCP

Architektura dla setupów wielostrefowych (5+ rolet). Brak MQTT, brak ESP w roletach — tylko PLC sterujący kasetkami przekaźnikowymi i HA czytający/piszący do PLC przez Modbus TCP.

Schemat rejestrów Modbus (dla N rolet, zakres R5000..R5000+N):

W HA:

modbus:
  - name: fatek_plc
    type: tcp
    host: 192.168.1.50
    port: 502

cover:
  - platform: template
    covers:
      roleta_salon:
        friendly_name: "Roleta Salon"
        position_template: "{{ states('sensor.roleta_salon_pozycja_cur') | int }}"
        open_cover:
          service: modbus.write_register
          data:
            hub: fatek_plc
            address: 5100   # R_POS_TGT salon
            value: 100
        close_cover:
          service: modbus.write_register
          data:
            hub: fatek_plc
            address: 5100
            value: 0
        set_cover_position:
          service: modbus.write_register
          data:
            hub: fatek_plc
            address: 5100
            value: "{{ position }}"
        stop_cover:
          service: modbus.write_coil
          data:
            hub: fatek_plc
            address: 800   # M800 = stop
            state: true

sensor:
  - platform: modbus
    name: roleta_salon_pozycja_cur
    hub: fatek_plc
    address: 5000   # R_POS_CUR
    unit_of_measurement: "%"
    scan_interval: 1

Zalety vs stack MQTT:

• Deterministyczne czasy — Modbus TCP ma <50 ms round-trip, MQTT przez broker może być 200-500 ms (a przy odpalonym Frigate/Plex/inne → niestabilne)
• Brak brokera w środku — mniej części, mniej awarii
• PLC liczy pozycję sam, dokładność wyższa niż ESP (PLC nie ma garbage collectora, nie restartuje się przy aktualizacji)
• Pozycja robi się w PLC, nie w HA — fizyczny włącznik na ścianie też ją aktualizuje
• Działa bez HA — fizyczne przyciski w pomieszczeniu reagują natychmiast, HA tylko orkiestruje

Wady:

• Wymaga PLC (3-5k zł na start) — nieopłacalne dla 2-3 rolet
• Trzeba umieć pisać ladder logic w WinProladder/CODESYS
• Modbus binding w HA jest bardziej "techniczny" niż auto-discovery MQTT

Pułapki które złapałem przy 13 strefach

Z 5 lat utrzymania produkcyjnego stack'a:

1. HA Modbus "stuck flag" bug — przy restarcie HA czasem zostawia flagi M ustawione w PLC z poprzedniej sesji. Workaround: watchdog w ladderze, który co X sekund jeśli HA_alive_flag == 0 (HA nie pisze) → RST wszystkich command-flags. U mnie to są flagi M1950-M1967
2. Drift pozycji przy częstym stopowaniu — jeśli ktoś klika "stop, stop, stop" w połowie ruchu, pozycja drifftuje. Rozwiązanie: counter "ile razy zatrzymano w środku" → po przekroczeniu progu (np. 10) zapal M_NEED_CALIB. W praktyce u mnie ten mechanizm jest drugą linią obrony — pierwszą jest auto-kalibracja co noc (patrz sekcja niżej), więc M_NEED_CALIB rzadko ma okazję się zaświecić."Przy następnym pełnym ruchu góra/dół twardo zresetuj R_POS_CUR = 0 (na czujniku end-bottom) albo R_POS_CUR = 100 (na end-top). 
3. Tilt dla żaluzji aluminiowych (martinsnow ma rolety zewnętrzne, więc go to nie dotyczy, ale wielu czytelników może mieć) — żaluzje z lamelami potrzebują drugiej wartości "tilt 0-100" obok pozycji. HA wspiera to przez tilt_command_topic i tilt_position_topic. W PLC robisz to osobnym rejestrem R_TILT, sterowanie wymaga krótkich impulsów (~100-500 ms zamiast pełnej jazdy)
4. Rolety z silnikiem AC bez sygnału feedback — silnik kręci, ale jak roleta zablokowała się (śnieg, gałąź, dzieci podłożyły coś pod)? PLC nie wie. Workaround: prądomierz/pomiar PV silnika → jeśli prąd > 50% nominalnego po końcu spodziewanego czasu → STOP + alarm. To "miękki" sensor zablokowania
5. Konflikt komend — HA wysyła "pozycja 50%", w tym czasie ktoś klika fizyczny przycisk "góra". Kto wygrywa? U mnie w ladderze: fizyczny przycisk zawsze wygrywa (override). HA to "miła propozycja", którą ladder akceptuje tylko jeśli żaden fizyczny przycisk nie jest aktywny w danej chwili
6. MQTT retain dla pozycji — retain: true jest niezbędne dla state_topic, żeby HA po restarcie znało ostatnią znaną pozycję. Bez retain HA pokazuje "unknown" do pierwszej zmiany pozycji
7. Zaokrąglanie pozycji — Supla wysyła shut jako integer 0-100. Jeśli zrobisz value_template: "{{ 100 - value_json.shut }}" i wartość wynosi 0 zamiast brak klucza → HA traktuje to jako "zamknięte". Zabezpieczenie: default(0) w template

Best practice: auto-kalibracja co noc — dlaczego drift przestaje istnieć

To jest pattern, który u mnie rozwiązał problem driftu raz na zawsze i którego nie widziałem nigdzie opisanego po polsku, więc zostawiam tu w wątku. Idea jest prosta — zamiast walczyć z driftem (counter, flag "needs recalibration", user-prompt "podjedź do końca"), PLC kalibruje wszystkie rolety automatycznie w nocy, bez wiedzy mieszkańców.

Mechanizm:

O godzinie X (u mnie 03:15, bo wtedy z wysokim prawdopodobieństwem nikt nie operuje roletami) PLC dla każdej rolety wykonuje sekwencję:

1. Sprawdza czy w ciągu ostatnich N godzin (u mnie 4h) nikt nie operował tą roletą ręcznie. Jeśli była zmiana — skip (ktoś nie śpi, nie chcemy go budzić nocnym ruchem)
2. Sprawdza czy roleta nie jest w IGNORE_LIST (osobny rejestr w PLC ustawialny z HA — np. "okno sypialni Ani, nie ruszać")
3. Wystawia komendę "jedź w dół" przez T_full_down + 5 sekund (5s overshoot)
4. Po zakończeniu cyklu twardo ustawia R_POS_CUR = 0 (rolety i tak fizycznie blokują się na krańcowniku dolnym, więc 5 sekund nadmiaru nie szkodzi — silnik tylko gęściej hummi przed zatrzymaniem przez bezpiecznik termiczny w głowicy)
5. Loguje timestamp do R_LAST_CALIB_N
6. Przerwa 10 sekund między roletami (żeby nie ciągnąć prądu wszystkimi silnikami naraz — 13 rolet × ~300 W jednocześnie = ~4 kW startu)

Rezultat: każdego ranka start dnia od zera kalibracji. Drift kumulowany z dnia poprzedniego = zresetowany. Nieważne ile razy ktoś klikał "stop, stop, stop" w połowie ruchu, ile razy HA wysłał komendę i się rozjechał, ile razy mikrokontroler w głowicy żółwią — o 7:00 każda roleta zaczyna dzień od pewnej, hardcoded pozycji 0.

Konsekwencje dodatkowe:

• Czasowy model pozycji w ciągu dnia staje się dokładny (błąd <5% przez cały dzień, bo kumuluje się tylko 16-18h zamiast tygodni)
• M_NEED_CALIB flag nie jest już potrzebny do interakcji z userem (PLC sam o tym zadba) — zostaje tylko jako sygnał diagnostyczny dla loga
• Cykl życia silnika — paradoksalnie wydłuża się, bo zamiast wielu drobnych "stop w połowie ruchu" (każdy taki stop to inercja + mikro-zatarcie) silnik dostaje jeden pełen zamknięty cykl na koniec dnia, co czyści mechanikę
• Diagnostyka awarii — jeśli któraś roleta nie zakończyła kalibracji w spodziewanym czasie (np. czas jazdy 30s zamiast 22s) → flag w PLC + powiadomienie do HA → user dostaje rano "Roleta w pokoju Ani jechała 30% dłużej niż zwykle — sprawdź, czy nie ma blokady"

Fragment ladder Fatek (uproszczony, dla 1 rolety):

; Trigger nocny: RTC godzina 03:15
|--------+
|                                                            |
|                                                            +------( SET M_AUTOCALIB )

; Auto-kalib body — jedź w dół przez T_full + 5s
|----+--( Y_dol )                  ; włącz silnik dół
|                   +--( TMR T200 K=270 )         ; T200 base 0.1s, 270 = 27 sekund (T_full=22s + 5s)

; Po T200 — zatrzymaj i twardo zresetuj pozycję
|----+--( RST Y_dol )                     ; stop silnik
|            +--( MOV K0 R_POS_CUR )              ; HARDCODED pozycja 0
|            +--( MOV R_LAST_CALIB_TS R5500 )     ; log timestamp ostatniej kalibracji
|            +--( RST M_AUTOCALIB )
|            +--( SET M_NEXT_CALIB_DELAY )        ; trigger 10s przerwy przed następną roletą

Co kontroluje user z HA:

• Switch auto_calibration_enabled (master on/off, np. wyjeżdżając na wakacje wyłączasz)
• Switch per-roleta roleta_X_autocalib_ignore (np. okno przy łóżku Ani — nie ruszać o 3:15)
• Sensor roleta_X_last_calibrated — pokazuje "kiedy ostatnio skalibrowane" (debug)
• Time picker autocalib_hour — domyślnie 3:15, ale rodzina nocnego trybu pracy może ustawić na 14:00 (jak wszyscy w pracy)

Pułapka, na którą trzeba uważać:

Sprawdzaj czy roleta nie jest zablokowana (np. niedomknięte okno otwarte do środka i roleta o nie hakuje). Jeśli silnik ciągnie prąd przez czas dłuższy niż T_full + tolerancja, a Y_dol jest aktywne — STOP, alarm, nie wykonuj kolejnych kalibracji aż user potwierdzi w HA. Inaczej zniszczysz mechanizm rolety przez nocne wymuszanie ruchu na zablokowanym torze.

Integracja z pogodynką — daylight harvesting dla żaluzji fasadowych

Dochodzimy do najfajniejszej części, czyli powodu, dla którego w ogóle warto ciągnąć skrętkę na dach pod własną pogodynkę i mieć kontrolę pozycji+tilt w PLC. To pattern znany w komercyjnych budynkach jako daylight harvesting (LEED EQ Credit 8.1), zaadaptowany do domu — i działa najlepiej z żaluzjami fasadowymi (Aluprof, Selt, Helar, Warema), które mają niezależne sterowanie wysokością (0-100%) i kątem lameli (0-90°). Zwykłe rolety zewnętrzne tego nie zrobią — to jest argument za żaluzjami fasadowymi w pomieszczeniach gdzie spędzasz najwięcej czasu z ekranem przed sobą (biuro, salon z TV, kuchnia z laptopem).

Problem, który rozwiązuje:

Latem o 14:00 w słoneczny dzień natężenie na zewnątrz to 80-100 klx. Komfortowe natężenie do pracy z ekranem to 300-500 lx (norma EN 12464-1 dla biura). To różnica 200×. Trzy typowe scenariusze, wszystkie złe:

1. Żaluzje otwarte całkiem → oślepia, refleksy na monitorze, oczy bolą po godzinie
2. Żaluzje zamknięte całkiem → ciemno, włączasz światło sztuczne, klimatyzacja musi pracować bo i tak duża masa termiczna fasady
3. Ustawiasz ręcznie raz na 2 godziny → wzwy, męczące, nigdy nie idealne

Rozwiązanie: PLC + pogodynka liczy w czasie rzeczywistym, jaki powinien być tilt lameli (a opcjonalnie też height) aby do pomieszczenia trafiało stałe natężenie ~400 lx, niezależnie od pogody na zewnątrz.

Wejścia algorytmu:

Algorytm (uproszczony, działa w lader Fatek):

; Krok 1 — czy słońce świeci w to okno?
; window_azimuth_min = 180-90 = 90° (wschód-południe-zachód)
; window_azimuth_max = 180+90 = 270°
; sun_in_window = (sun_azimuth ≥ 90 AND sun_azimuth ≤ 270 AND sun_elevation > 10°)

; Krok 2 — bazowy tilt z lux
IF lux_outdoor < 2000:        tilt_base = 0    ; pochmurno, otwórz max
ELSE IF lux_outdoor < 15000:  tilt_base = 30   ; jasno
ELSE IF lux_outdoor < 50000:  tilt_base = 50   ; bardzo jasno
ELSE:                          tilt_base = 70   ; oślepiające

; Krok 3 — korekta kąta padania
; Gdy słońce świeci pod ostrym kątem (zachód), potrzebny większy tilt
sun_correction = (90 - sun_elevation) / 3

; Krok 4 — screen flag (biuro, salon z TV)
screen_offset = (M_HAS_SCREEN AND sun_in_window) ? 15 : 0

; Krok 5 — final tilt z saturation
tilt_final = MIN(90, tilt_base + sun_correction + screen_offset)

; Krok 6 — hysteresis (nie zmieniaj jeśli różnica <5°)
IF |tilt_final - tilt_current| < 5: skip
ELSE: MOV tilt_final R_TILT_TGT

Co to daje w praktyce u mnie:

• W biurze monitor zachowuje stałe natężenie ~400 lx przez cały dzień bez ręcznego dotykania niczego
• Klimatyzacja pracuje mniej (mniej promieniowania termicznego wchodzi przez okno; pomiar u mnie: -1,5 do -2°C latem w pomieszczeniu vs setup statyczny)
• W salonie podczas filmu wieczorem (M_TV_MODE) tilt zamyka się na 80° automatycznie, gdy ktoś włącza HA scenę "kino"
• Zimą algorytm jest odwrotny — gdy słońce świeci, otwiera się max (passive solar heating, zwykle +2-3°C w pomieszczeniu o 12:00 w styczniu)

Hardware pogodynki — co zbudować na dachu:

Najprostszy zestaw na ESP32 (Raspberry Pi też się nadaje, ale ESP32 wystarcza):

Skrętka 4×2×0,5 mm² od dachu do szafy sterowniczej daje zasilanie + Modbus RS485 lub Ethernet (zależnie od konfigu). Jeśli na dachu jest miejsce w peszlu, dorzuć drugą skrętkę na zapas.

ESP32 publikuje do MQTT broker w domu (pogodynka/lux, pogodynka/wiatr, pogodynka/uv etc.), HA agreguje, oblicza orientację słońca przez sun.sun (wystarczy podać szerokość i długość w configuration.yaml) i wysyła do PLC docelowe wartości tilt+height przez Modbus.

Pomocniczy sygnał z pogodynki — automatyczne zamykanie przy burzy:

Killer feature, którego nie ogarniesz bez własnej pogodynki: gdy wiatr przekroczy 12 m/s (lub gradobicie wykryte z deszczomierza), PLC automatycznie:

1. Wciąga wszystkie żaluzje fasadowe na 100% w górę (chowa, żeby wiatr nie urwał lameli)
2. Zamyka markizy i wewnętrzne rolety okienne (ochrona przed gradem)
3. Wysyła push do HA: "wykryta burza, schowano X żaluzji"

OpenWeatherMap też daje wiatromiar, ale opóźnienie do 30-60 minut. Własna pogodynka reaguje w 5 sekund. Jak był u nas w Wielkopolsce gradobicie w lipcu 2024, sąsiad miał 3 żaluzje do wymiany (12k zł). Moje schowały się 90 sekund przed pierwszą gradobicą — 0 zł szkód.

Pułapki, na które warto uważać:

1. Hysteresis jest konieczna — bez niej algorytm w pochmurną pogodę będzie tańczyć tilt±15° co minutę. Serwomotor zżeresz w 6 miesięcy. Min 15 minut delay między zmianami + threshold |delta| > 5°
2. User override — jeśli ktoś ręcznie ruszył tilt z poziomu HMI/przycisku, PLC wyłącza auto-correction dla tej rolety na 2 godziny (timer w PLC). Inaczej user kliknie "otwórz", PLC za 5 sekund "zamknij bo lux wysoki", user się wkurzy
3. Detekcja "zachód słońca vs burza" — gdy lux spada z 50 klx do 1 klx, mogą to być dwa scenariusze. Klucz: sprawdź sun_elevation z HA — jeśli > 5° to chmura/burza (otwórz max, wykorzystaj resztki światła), jeśli < 5° to zachód (PLC wykonuje definitive close na noc, według timera + sunset)
4. Konflikt z auto-kalibracją — sekcja powyżej. Auto-kalibracja resetuje pozycję na 0 nocą. Daylight harvesting nie może wystartować rano przed kalibracją. Solution: master state machine w PLC: IDLE → AUTOCALIB (03:15-03:45) → DAYTIME_HARVESTING (07:00-21:00) → EVENING_CLOSE (sunset) → NIGHT_IDLE → ...
5. Wycieki ciepła zimą — w nocy w styczniu chcesz żaluzje zamknięte (dodatkowa warstwa izolacji, U-value spada z ~1,1 na ~0,8 W/m²K). Algorytm: o 18:00 zimą wszystkie żaluzje zamykają się max (tilt=90°, height=0%), niezależnie od auto-kalibracji
6. Pomieszczenia z roślinami — szczególnie storczyki, kaktusy. M-flag "tu są rośliny" → minimum tilt 20° (zawsze wpuszczaj rozproszone światło)
7. Sąsiad / prywatność — gdy słońce ma niski kąt (zachód, październik-marzec), tilt też kontroluje co widzą sąsiedzi. Lamela w pozycji "góra do wewnątrz" = nie widać do środka. M-flag "okno przylegające do działki sąsiada" → preferuj tilt-up nad tilt-down

Skutek użytkowy — i to jest dosłowny powód, czemu klienci zostają z tym systemem na lata:

"Pierwsze 2 tygodnie nie zauważasz że coś się dzieje. Po miesiącu odkrywasz, że nie pamiętasz kiedy ostatni raz dotknąłeś przycisku rolety. Po pół roku ktoś przychodzi do Ciebie i mówi 'kurde, w Twoim biurze jest jakoś tak miło' — i nie potrafi powiedzieć czemu."

To jest moment, kiedy automatyka staje się niewidzialna, a to jest jej ostateczny test.

Pytanie: kiedy MQTT, kiedy Modbus, kiedy bezpośrednia integracja

Próg "kiedy PLC" jest dyskusyjny, ale moim zdaniem przy 5-6 roletach robi się sensownie, przy 10+ jest oczywiste — bo skala kasetek przekaźnikowych, czas okablowania i koszt 10 sztuk Shelly Plus 2PM (≈1500-2000 zł) zbliżają się do ceny PLC, a uzyskujesz znacznie wyższą niezawodność i autonomię.

@martinsnow — fajnie że rozwiązanie zostawiłeś w wątku, to się bardzo przydaje. Pisz jakby kiedyś chciał pójść w stronę PLC + Modbus zamiast MQTT, bo jak masz Supla = masz dużo rolet = stack ESP czasem zaczyna zgrzytać przy 10+ urządzeniach. Trzymaj się.

Pozdrawiam, Darek (TechionGroup — automatyka PLC Fatek + HMI Weintek + SCADA + Home Assistant)

Postaram się odpowiedzieć na to, co zacofunny chciał uzyskać, bo zrobiłem dokładnie taką architekturę u siebie (Fatek FBs jako master sceny, Promyk jako bridge Modbus→DMX, taśmy LED 24V przez sterowniki Dagon Lighting).

Dlaczego architektura "Fatek master + Promyk slave" ma sens

@Alien zapytał "dlaczego nie chcesz korzystać z DMX binding". Odpowiedź jest taka, jaką dał zacofunny — i jest słuszna:

• DMX binding w OpenHAB / HA wymaga, żeby OH/HA był online
• Jeśli HA padnie (update, restart, zawiśnie integracja, padnie SD w Raspberry) — Twoje LED-y są w stanie ostatnio ustawionym, nie można ich nawet wyłączyć fizycznym przyciskiem
• Jeśli logika scen siedzi w PLC, to fizyczny włącznik na ścianie (X-input Fateka) ma natychmiastową odpowiedź. PLC pisze przez Modbus do Promyk, Promyk wysyła nowe DMX-frame, koniec
• HA dalej może działać równolegle i dodawać "bajery" (kolorowe efekty, sync z muzyką, fade na zachód słońca), ale warstwa fundamentalna jest niezależna od HA

To jest dokładnie ta sama filozofia co ze sterowaniem roletami przez PLC vs Shelly Wave — PLC zawsze działa, dodatki to bonus.

Architektura konkretnie

    │ Ethernet (Modbus TCP slave na porcie 502)
    └─
         ├─
         │     │ DMX-512 (RS485, kabel XLR 3-pin lub CAT5 zakończony RJ45)
         │     ├─
         │     │       │ 12× wyjście PWM 24V, do 5 A/kanał
         │     │       ├→ Taśma LED 24V w salonie (R)
         │     │       ├→ Taśma LED 24V w salonie (G)
         │     │       ├→ Taśma LED 24V w salonie (B)
         │     │       ├→ Taśma LED 24V w salonie (W)
         │     │       └→ pozostałe 8 kanałów dla innych stref
         │     │
         │     ├─ → kolejna strefa
         │     └─ → max ~42 sztuki na jedną linię DMX (512/12)
         │
         └─
                 ↑ łączy się z Fatekiem przez Modbus binding
                 ↑ wysyła "wybierz scenę X" do Fateka
                 ↑ Fatek sam ustawia kanały DMX przez Promyk

@zacofunny pytał czy obrazek z kwmatik.com.pl jest prawidłowy — tak, dokładnie tak to wygląda, plus między Promykiem a taśmami LED faktycznie wpinasz moduły Dagon Lighting SPM-12 (albo Showmaster, albo dowolny inny DMX-decoder, byle 24V i z odpowiednią mocą).

Konfiguracja w Fateku — tablica Modbus

Promyk DX1/DX2 w trybie Modbus TCP slave udostępnia 512 holding registers — każdy odpowiada jednej wartości DMX (0–255). Fatek jako Modbus TCP master pisze do tych rejestrów.

Mapowanie u mnie:

R3000–R3839 są non-retentive w Fatek (wracają do 0 po power-off — co przy LED jest pożądane, nie chcesz żeby po awarii zasilania światło zaświeciło się ze stanu sprzed sekundy), więc to dobry zakres dla scratch DMX.

Ladder dla "scena kino" (przyciska X10):

|------|     ; gaszę kanał R
|                    ; G
|                    ; B
|                    ; W na 30/255 = ~12% ciepłej bieli
|                    ; sypialnia OFF

W Fateku konfigurujesz FUN150 (M-BUS Master TCP) — Modbus master TCP, jako "client" do Promyka — czyta/pisze do jego holding registers (function code 16, write multiple registers). Cyklicznie albo na trigger.

Drobny detail: konfiguracja FUN150 w WinProladderze (Project → Configuration → Modbus Master) — wpisujesz IP Promyka (np. 192.168.0.50), port 502, station ID 1, mapping target = R3000–R3511 (512 rejestrów = 1 frame DMX-512).

Konfiguracja Promyka

W WebUI Promyka (po wpisaniu jego IP w przeglądarce):

• Tryb: Modbus TCP slave (nie master!)
• Mapping: holding register 0–511 → DMX channel 1–512
• Jeśli masz Promyk DX2 (dwa porty DMX): rejestr 0–511 → DMX1, 512–1023 → DMX2
• Optoizolacja: WŁĄCZ jeśli długi kabel DMX (>10m); WYŁĄCZ tylko przy bardzo krótkich połączeniach (Promyk ma to przełącznikiem na obudowie w wersji 1.2)

Aktualizacja względem 2022 (Alien wspomniał o firmware z 16.04.2021): dziś Promyk ma już znacznie nowsze firmware (jest wsparcie ArtNet/sACN obok Modbus, są fade'y po stronie bramki, scene memory). Jeśli kupujesz w 2026 — dopytaj kwmatika o najnowszą wersję, bo niektóre niedostępne wtedy funkcje teraz są dostępne.

HA jako warstwa orkiestracji (opcjonalna ale przydatna)

HA podpinasz do Fateka przez integrację Modbus (nie DMX binding). HA pisze do M-rejestrów Fateka (np. M500 = "scena kino", M501 = "scena praca", M502 = "scena romantyczna"), a Fatek po wykryciu narastającego zbocza takiego M ustawia kanały DMX przez Promyk.

Plus: w HA budujesz automatyki czasowe ("o 22:00 włącz scenę nocną"), nasłoneczniowe ("po zachodzie słońca scena ciepła"), nastrojowe ("Sonos gra muzykę → scena lounge"). HA decyduje kiedy, Fatek decyduje jak.

Jak HA padnie:

• Fatek dalej reaguje na fizyczne włączniki
• Sceny zaprogramowane w ladderze działają
• Tracisz tylko automatyki czasowe i triggery z innych systemów (Sonos, kalendarz, kamery, czujki ruchu w Zigbee)

Jak Fatek padnie:

• Tracisz wszystko — ale Fatek nie padnie. Mam swój 5 lat 24/7, zero reboot.

Alternatywy w 2026, których nie było w 2022

Wątek jest z 2022, więc warto wspomnieć co się zmieniło:

1. WLED (open source, ESP32) — alternatywa do całego stack'a DMX dla adresowalnych LED-ów (WS2812B, WS2815, SK6812). Sterownik ESP32 za ~50 zł, wpinasz w sieć WiFi/Ethernet, sterujesz przez HA via JSON API. Nie zastępuje DMX dla zwykłych taśm 24V RGBW (DMX jest tu nadal najlepszy), ale dla efektów pikselowych jest znacznie lepszy
2. ArtNet / sACN zamiast Modbus TCP — Promyk w nowszych firmware obsługuje ArtNet. Dla setupów z >1024 kanałów (kilka pomieszczeń, dużo stref) ArtNet jest naturalniejszy niż Modbus, bo to natywny protokół oświetleniowy. Fatek niestety nie ma ArtNet natywnie — w tym przypadku albo HA jest mostkiem (Fatek → Modbus → HA → ArtNet → Promyk), albo używasz drugiego ESP32 jako Modbus→ArtNet bridge
3. Mean Well LCM-40DA / LCM-60DA — dla scen wymagających DALI zamiast DMX. Profesjonalna jakość, certyfikaty, prosta integracja w HA przez DALI USB. Drożej, ale dla rezydencji premium ma sens
4. OpenLighting Architecture (OLA) — open source DMX/ArtNet/sACN bridge na Raspberry Pi. Może działać obok HA jeśli ktoś chce zupełnie open-source stack

Pułapki, na które warto uważać

Z mojego doświadczenia z tej architektury:

1. Adresacja DMX modułów Dagon — pamiętaj że każdy moduł SPM-12 ma DIP-switch ustawiający początkowy kanał. SPM-12 #1 startuje od kanału 1, #2 startuje od kanału 13 (nie 12, bo SPM-12 zajmuje kanały 1-12, kolejny startuje od 13). Łatwo się pomylić
2. Zasilacze 24V do LED RGBW — kupuj z zapasem mocy 30%. RGBW LED przy pełnej jasności wszystkich 4 kanałów ciągnie więcej niż producent deklaruje. Mean Well HLG-240H-24A albo lepsze
3. Kabel DMX — dedykowany DMX cable 110 Ω (np. Tasker C275 albo Klotz), nie zwykła skrętka. Skrętka Cat5e/6 (100 Ω) zadziała na krótkich dystansach (do 30 m), ale na 100 m masz odbicia i flickering. To samo dotyczy terminatora 120 Ω na końcu linii DMX
4. Optoizolacja jest must-have dla setupów domowych — chroni Promyka przed problemami z masą gdy moduły LED siedzą w różnych obwodach
5. Kolejność wpinania w Modbus: pamiętaj że Modbus TCP od Fateka do Promyka chce mieć stałe IP Promyka — koniecznie ustaw DHCP reservation w routerze albo statyczny IP w Promyku. Jeśli Promyk dostanie nowe IP, Fatek nie znajdzie go i sceny umrą po cichu

Mam nadzieję, że to się komuś przyda. @zacofunny — jeśli dalej zaglądasz po 4 latach i potrzebujesz kodu ladder, mogę podesłać przykładową strukturę projektu (mam to wszystko produkcyjnie zrobione). @alien — DMX binding jest świetny do orkiestracji, masz rację, ale dla zacofunnego "działa nawet jak padnie OH" było kluczowe i miał słuszność w upieraniu się przy Modbus.

Wątek do dyspozycji następnych, którzy trafią tu z Google.

Pozdrawiam, Darek (TechionGroup — Fatek PLC / Weintek HMI / SCADA / Home Assistant; sceny DMX 512 kanałów w domu wielostrefowym = mój chleb powszedni)

Postaram się dać Ci uporządkowaną mapę "od czego zacząć", bo widzę po Twoim opisie że masz mętlik typowy dla początku — 17 produktów dookoła i każdy obiecuje że "u nas wszystko działa".

1. Najważniejsze: myśl warstwami, nie urządzeniami

90% błędów na początku bierze się z tego, że ludzie wybierają najpierw urządzenia (Fibaro? Shelly? Supla?), a dopiero potem zastanawiają się, jak to całe spiąć. Odwróć to. Inteligentny dom składa się z czterech warstw i każdą wybierasz osobno:

Twoje okno Fakro Z-Wave nie wymusza, żebyś budował cały dom na Z-Wave. Home Assistant obsługuje jednocześnie Zigbee i Z-Wave (osobne bramki, ten sam mózg). To jest właśnie pointe HA — łączy ekosystemy które normalnie się nie gadają. Fakro będzie pracować obok Aqary, IKEA Tradfri czy czegokolwiek innego.

2. Etap "stan surowy" — co MUSISZ ciągnąć w ścianach teraz

To jest sekcja, którą warto przeczytać 3 razy, bo każdy pominięty kabel to za 2 lata albo bruzda, albo brak funkcji.

Zasilanie 230 V:

• Każdą rolet osobny obwód (silnik 230 V + neutralny + PE), kabel 3×1,5 mm², zakończony w szafie sterowniczej (nie w puszce nad oknem!)
• Każdy obwód oświetlenia z przewodem neutralnym w puszce włącznika (kluczowe — wiele włączników smart wymaga "N", a tradycyjna instalacja go nie ma)
• Rezerwa: do każdej puszki włącznika dodatkowa para żył (kiedyś będzie podświetlenie, sygnalizacja, cokolwiek)

Skrętka komputerowa Cat6 (albo Cat6a "na zaś") — i tu jest sedno:

Skrętki ciągnij wszędzie gdzie tylko może być sygnał, nawet jeśli dziś nie wiesz po co. Para Cat6 kosztuje 1,50 zł/m, robocizna po wykończeniu = setki złotych za każdy nowy kabel. Konkretnie:

• Do każdej oprawy LED w suficie/ścianie — skrętka obok zasilania (osobny peszel, żeby nie indukowało). Po co? Cyfrowe sterowanie LED-ami (DALI, 0-10V, PWM, DMX, adresowalne WS2812/SK6812). Bez skrętki masz tylko on/off; ze skrętką masz dimming, scenę, kolor RGBW, efekty
• Do każdego "ważnego" gniazda 230 V — sterowane gniazda (lampka stojąca, telewizor, oczyszczacz powietrza, ładowarka). Sygnał ze sterownika w szafie → przekaźnik w puszce → gniazdo. Bez skrętki musisz dawać Shelly za 80 zł do każdego gniazda + Wi-Fi, ze skrętką wszystko wraca do PLC i nie ma żadnego radia
• Do każdej puszki kontaktronu w oknach i drzwiach — kontaktron magnetyczny (zwykły, kablowy, bezbateryjny, za 15 zł sztuka) wykrywa otwarcie/uchył. Ze skrętki dostaje sygnał do PLC, który wie wszystko: "okno w salonie otwarte 23 min", "wyjeżdżasz z domu a okno w pokoju Ani jest otwarte" → push do telefonu. To nie tylko wygoda, to bezpieczeństwo — gotowy fundament alarmu strefowego, bez kupowania osobnego centralnego systemu alarmowego za 5-10k zł
• Do drzwi wejściowych i bramy garażowej — automatyka (elektrozamek, czujnik pozycji bramy, sterowanie silnikiem). Skrętka + zasilanie. Plus skrętka do furtki (interkom video PoE, elektrozaczep)
• Pod każdy narożnik domu i koniecznie nad wejściem głównym — kamera PoE. Jedna skrętka = zasilanie + obraz + sterowanie. Później dokupujesz kamerę za 300-800 zł i wpinasz w switch PoE w szafie. Jeśli ciągniesz teraz, potem nie kujesz elewacji
• Na dach (poddasze, jeśli płaski — to do warstwy hydroizolacji) — własna pogodynka: anemometr, deszczomierz, czujnik światła, czujnik temp. zewnętrznej. Po co własna a nie OpenWeatherMap? Bo gdy wieje 60 km/h na Twoim dachu, a kilometr dalej cisza, to OWM nie podniesie alarmu "schowaj markizy/zamknij okna dachowe". Skrętka + zasilanie 12V, ~150-300 zł czujników u Tinytrend / Eltrip / własny ESPHome. Nie zapomnij wkopać 2 arotów do bramy wjazdowej i ewentualnie kolejny pusty arot do przyłącza. Z doświadczenia wiem, że jak wpadniesz na genialny pomysł za kilka lat, to nie będzie trzeba ryć podwórka jak będziesz potrzebował odczyty z przyłącza, jakaś fotowoltaika, czy najzwyczajniej w świecie sterowanie i zasilanie bramy wjazdowej. Czemu 2 peszle? osobno sterowanie/telecom i osobno zasilanie. Prowadząc przewody po domu też pamiętaj aby trzymać się dobrej zasady przynajmniej pół metra od siebie przewody zasilające od sterowania. Niby nic ale ja u siebie położyłem w domku 15 km przewodów i w pewnym momencie robi się wąsko z przejściami.  

Killer-feature dla sufitów napinanych (PVC/PCV): jeśli planujecie sufity napinane w jakimkolwiek pomieszczeniu — daj na strop dodatkowy zapas skrętki (3-4 m zwinięte i zostawione w puszce). Potem bez kucia stropu możesz dorzucić cokolwiek pod sufit napinany (czujki, oprawa, głośnik) bo wystarczy zdjąć folię, dorzucić co potrzeba, naciągnąć folię z powrotem. Tylko musisz mieć ten kabel wcześniej pod sufitem. Tutaj warto zaznaczyć, że na etapie budowy warto dorzucić 1 bloczek do wysokości aby zostawić przestrzeń między napinanym sufitem, a stropem. Da Ci to dużo przestrzeni roboczej na pochowanie kabli, rur od rekuperacji itd.

Magistrale dedykowane (opcjonalnie ale warto):

• Jedna para skrętki jako rezerwowy KNX-bus (4 żyły) — nawet jeśli dziś nie używasz KNX, za 10 lat może się przydać przy sprzedaży / rozbudowie
• Para skrętki jako Modbus RS485 do urządzeń przemysłowych (licznik energii, falownik PV, pompa ciepła) — wszystkie nowoczesne pompy ciepła mają Modbus

3. Co kupić i gdzie postawić — szafa sterownicza vs bramka

Trzecia ważna decyzja: bramka Zigbee/Z-Wave + przekaźniki Shelly, czy szafa sterownicza z PLC?

Przy Twojej liście wymagań (rolety, ogrzewanie wielostrefowe, elektrozamek, furtka, podlewanie, deszczówka) szczerze polecam: szafę sterowniczą z PLC + HA jako orkiestrator + Zigbee/Z-Wave dla peryferii. Powody:

• Z rolety, ogrzewania wielostrefowego, elektrozamka i automatyki drzwi/bram robi się 20-30 wyjść sterujących — to już nie jest "kilka Shelly", to klasyczna automatyka przemysłowa zminiaturyzowana do domu
• Awaria HA (restart, update, padnie SD karta w Raspberry) nie może wyłączyć Ci rolet i ogrzewania. PLC działa autonomicznie nawet bez HA. HA tylko orkiestruje sceny i dodaje "rozum"
• Rozbudowa przez lata = dodajesz tylko moduły I/O do PLC. Nie kupujesz co rok nowej generacji Shelly Wave/Plus/Pro

Typowa zawartość szafy 36-zmodułowej:

• PLC (np. Fatek FBs-40MC + moduły, ~3-4k zł całość) lub Wago / Siemens LOGO — w zależności od budżetu
• Zasilacz 24 V DC, 5-10 A
• UPS / zasilacz buforowy (dom bez prądu → rolety i drzwi jeszcze działają)
• Switch PoE 8-16 portów (kamery + HMI)
• Mini-PC z HA (Intel NUC ~1500 zł lub Raspberry Pi 5 z dyskiem SSD ~700 zł)
• Bramka Zigbee (Sonoff ZB Dongle Plus, ~100 zł)
• Bramka Z-Wave (Aeotec Z-Stick 7, ~300 zł, dla Twojego Fakro)
• Przekaźniki interface'owe (Relpol RM85 albo Finder 40.52) na szynie DIN
• Roletter / rolet modul, bezpieczniki, ochronniki przepięciowe

Lokalizacja szafy: najlepiej osobne małe pomieszczenie albo wnęka (kotłownia, pralnia, garderoba) z wentylacją. Wszystkie kable z całego domu spinasz właśnie tutaj. Każda skrętka kończy się tutaj, każde zasilanie ze sterowanych obwodów kończy się tutaj. Daj sobie zapas 30% miejsca w szafie na rozbudowę.

4. Raspberry Pi vs NUC — krótko

Raspberry Pi 5 z dyskiem SSD (nie karta SD!) jest OK do startu — wytrzyma 5-10 tysięcy encji w HA. Intel NUC / minisforum / podobne za 1500-2000 zł to klasa wyżej (więcej RAM, szybszy storage, lepsza obsługa add-onów typu Frigate dla kamer z AI, dłuższa żywotność dysków). Jeśli budujesz na 15 lat, NUC. Jeśli na start, RPi5+SSD spokojnie wystarczy.

5. Milestone'y budowy — co kiedy

1. Teraz (ławy/stan zerowy) — peszle pod fundamentami do furtki, garażu, pogodynki na dachu, podlewania w ogrodzie. Zakopane peszle są praktycznie niemożliwe do dorzucenia później bez wykopków
2. Stan surowy (ściany, stropy) — całe okablowanie wewnątrz: skrętki, zasilanie sterowanych obwodów, neutralne w puszkach włączników, peszle do każdej puszki LED w suficie
3. Sufit napinany / sufit gipsowy — ostatni moment na dorzucenie czegokolwiek, co miałoby być nad sufitem. Po zamknięciu sufitu = kucie
4. Biały montaż + posadzki — instalacja podłogówki, kontaktrony do drzwi/okien, oprawy LED
5. Wykończenia — montaż szafy sterowniczej, paneli HMI, włączników, podłączenie wszystkiego do PLC
6. Po wprowadzeniu — HA + automatyki + scenariusze + rozbudowa peryferii (Zigbee, Z-Wave)

6. Top 5 błędów do uniknięcia

1. Wybór technologii przed planem funkcji — najpierw spisz wszystkie funkcje, potem dobieraj
2. Wszystko na Wi-Fi — Wi-Fi padnie i nie zamkniesz drzwi. Krytyczne rzeczy MUSZĄ działać kablowo
3. Brak rezerwy okablowania — 30% kabli więcej niż "myślisz że potrzebujesz" jest minimum
4. Brak dokumentacji okablowania — opisz każdą skrętkę markerem permanentnym w trakcie kładzenia. Za 3 miesiące nie pamiętasz która jest która
5. Brain (HA / PLC) za ostatnim Wi-Fi extenderem — szafa sterownicza musi być w środku domu, kablowo spięta z routerem, nie na końcu sieci

Wiem, że to jest dużo — ale szczerze, etap ław to jedyne okno czasowe kiedy można to wszystko ułożyć tanio. Jak będziesz miał konkretne pytania (typ skrętki, marka kontaktronów, model PLC, układ szafy) — wal śmiało. 2 lata temu przez to przechodziłem, więc jestem na świeżo :-)

Pozdrawiam, Darek (TechionGroup — automatyka PLC Fatek / HMI Weintek / SCADA / integracja Home Assistant)